Hermitaj'ın ana merdivenini çıkarken ayak sesleriniz onlarca yıldır yankılanan sesin aynısını çıkarıyor. 1754'te inşa edilen bu bina, Çariçe II. Katerina'nın özel koleksiyonuyla başlayan bir tutkuyu bugüne taşıyor. Üç milyon eser derken abartmıyoruz, rakam gerçekten bu. Louvre'da 38 bin eser sergileniyor, burada ise 3 milyon. Hermitaj'ı ciddi ciddi gezmek istiyorsanız, her esere 1 dakika ayırsanız bile 11 yıl sürer hesap. Neva Nehri'nin kıyısındaki bu Avrupa Rüyası destinasyonu, St. Petersburg'un kalbinde yer alıyor ve şehri anlamak için buradan başlamak gerekiyor.

Hermitaj'ı Anlamak

İsmi Fransızca 'ermitage' kelimesinden geliyor, yani inziva yeri. Çariçe Katerina'nın saraydan kaçıp tek başına sanat eserleriyle vakit geçirdiği özel köşkü olarak tasarlanmış. 1764 yılında Berlin tüccarından 225 tablo satın almasıyla koleksiyon başlamış. Romanovlar 150 yıl boyunca Avrupa'nın en büyük müzayedelerinde alışveriş yapmış. Çar III. Aleksandr'ın İtalya'dan getirttiği mozaikler, I. Nikolay'ın Rembrandt tutkusu, hepsi bu koleksiyonu şekillendirmiş. Bugün beş ayrı binadan oluşan kompleksin çekirdeği Kışlık Saray, yani çarların asıl konutu. Sarayın rengini biliyorsunuz, o su yeşili cephe St. Petersburg'un en çok fotoğraflanan binası. Ama içerideki 1.057 oda ve 1.786 kapıdan haberi olan az. Binanın mimarı İtalyan Rastrelli, barok tarzı Rusya'ya taşıyan isim. 1917 Devrimi sonrası saray müzeye dönüştürülünce koleksiyon halka açıldı.

İçeride Ne Var? Bölüm Bölüm

Altın Salon ve Yurdan Merdiveni

Giriş yaptıktan sonra karşınıza çıkan ilk görkemli alan. Yurdan Merdiveni adı verilen basamaklar, çarların resmi törenlerde kullandığı ana giriş. Altın yaldızlar, tavan freskleri ve 22 ayar altın kaplama detaylar göz kamaştırıyor ama turistik anlamda değil, gerçekten. Işık doğru açıyla geldiğinde duvarlardaki yansımalar sizi bir an şaşırtıyor.

Pavilion Salonu ve Tavus Kuşu Saati

II. Katerina'nın en sevdiği odalardan biri. 1781 yapımı mekanik tavus kuşu saati burada duruyor, her çarşamba saat 14:00'te çalışır vaziyette. İngiliz ustası James Cox'un eseri, 3 metre yüksekliğinde ve gerçekten hareket eden parçaları var. Kuş kanadını açıyor, başını çeviriyor, müzik kutusundan melodi geliyor.

Raphael Loggiaları

Vatikan'daki orijinal Raphael Loggiaları'nın tam ölçekli kopyası. Katerina özel ekip göndererek her fresko detayını kopyalatmış. 52 bibliyik sahne duvarlarda, tavanda. Işık sistemi orijinaldeki doğal aydınlatmayı taklit ediyor.

Rembrandt Koleksiyonu

Dünyanın en büyük Rembrandt koleksiyonlarından biri, 24 tablo. 'Prodigal Son'un Dönüşü' tablosu en ünlüsü. 1669'da Rembrandt'ın ölmeden önceki son eseri. Baba ile oğul sahnesindeki ışık kullanımı, fırça darbeleri, her sanat tarihçisinin ezbere bildiği detaylar.

İtalyan Rönesans Salonları

Leonardo da Vinci'nin 2 tablosu burada: 'Benois Madonna' ve 'Litta Madonna'. Küçük odalar, kalabalık genelde buraya yığılıyor. Raphael, Titian, Caravaggio eserleri de aynı koridorda. Sala 214 numaralı oda Leonardo'lar için, not edin.

• Sakın atlama: Mısır koleksiyonu. Herkes Avrupa sanatına odaklanır ama 3. kattaki Mısır mumyaları ve MÖ 2000'lerden kalma ahşap heykeller bambaşka bir dünya. Kalabalık buraya gelmiyor.
• Sakın atlama: Scythian Altınları odası. Karadeniz steplerinden çıkan MÖ 7-3. yüzyıl kuyumculuk eserleri. Özel izinle giriliyor, rehber gerekebilir ama yurt dışı turları kapsamında organizasyon sağlanabiliyor.
• Sakın atlama: Malachite Salonu. 2 ton malakit taşı kullanılmış sütunlarda, vazo kaidelerinde. Yeşilin tüm tonları bir odada.
• Sakın atlama: Troya Hazineleri. Schliemann'ın bulduğu, II. Dünya Savaşı'nda Almanya'dan Rusya'ya geçen koleksiyon. Resmi olarak 1994'te müzede olduğu açıklandı.
• Sakın atlama: Matisse ve Picasso modern sanat odaları. Çoğu kişi klasik eserlerde kalıyor ama 3. kattaki 20. yüzyıl koleksiyonu dünya standartlarında. Matisse'in 37 tablosu var burada.
• En iyi fotoğraf köşesi: Yurdan Merdiveni'nin üst basamaklarından aşağı bakış. Sabah 10:30-11:00 arası pencerelerden gelen doğal ışık en iyi açıyı veriyor. Öğleden sonra güneş ters taraftan gelir.

Pratik Ziyaret Rehberi

Ne Zaman Gidilmeli?

Müze salı hariç her gün açık. En kalabalık günler cumartesi-pazar ve Mayıs-Ağustos arası yaz sezonunun tamamı. Sessiz gezinti istiyorsanız ekim-mart arası kış ayları ideal. Gün içinde en sakin saat açılıştan hemen sonra 10:30-11:30 arası ve kapanıştan 1 saat öncesi 17:00-18:00. Beyaz Geceler dönemi haziran-temmuz çok yoğun geçiyor. Online bilet almadan gitmeyin, gişe kuyruğu 2 saat sürebiliyor yaz aylarında. Rusya Turu programlarında biletler önceden organize ediliyor, bu avantajı göz ardı etmeyin.

Kaç Saat Ayırmalı?

Hızlı geçiş yapmak istiyorsanız minimum 3 saat. Ana eserleri görmek, fotoğraf çekmek, biraz soluklanmak için 4-5 saat gerçekçi. Koleksiyonu ciddiye alıp okuyarak gezmek istiyorsanız tam gün ayırın. İçeride kafeterya var ama pahalı ve kalabalık, yanınıza su alın.

Çevresinde Ne Var?

Hermitaj'dan çıktıktan sonra Saray Meydanı hemen karşınızda. Aleksandr Sütunu ortada dikiliyor, 47 metre yüksekliğinde tek parça granit. Yürüme mesafesinde Admiralite Binası, Aziz İsaac Katedrali ve Nevsky Prospekti ana caddesi var. Neva Nehri kıyısında Strelka Burnu'na 15 dakika yürüyüş, oradan şehrin en iyi panoramik manzarası. Kanal turları Hermitaj'ın önündeki iskeleden kalkıyor, müze sonrası dinlenmek için ideal.

Bilmeyenlerin Bilmediği 8 Gerçek

• Hermitaj'ın resmi kedileri var. 60-70 civarı kedi bodrumda ve bahçelerde yaşıyor, fareleri kovmak için 1745'ten beri burada. Her kedinin veteriner kayıtları tutulur, bütçe ayrılır. Ziyaretçilere açık değil ama bahçede görebilirsiniz.
• 1941-1944 Leningrad Kuşatması sırasında eserler Ural Dağları'na taşındı. Müze bombalandı, personel bodrumlarda kaldı. Kuşatma bittikten 27 gün sonra müze yeniden açıldı, çoğu eser henüz geri gelmemişti ama sergilendi.
• Müzenin kendi restorasyon laboratuvarı var. Dünyanın en ileri teknolojisiyle çalışan ekip, X-ray, infrared sistemlerle tabloların altındaki katmanları inceliyor. Bazı Rembrandt tablolarının altında başka resimler keşfedildi.
• En değerli eser tartışmalı ama sigorta değeri olarak Leonardo da Vinci tabloları öne çıkıyor. 'Benois Madonna' piyasaya çıksa 1 milyar dolar üstü fiyat biçilir. Müze eserlerini satmadığı için resmi rakam yok.
• İçeride yürüdüğünüz zemin parke ağacı döşeme, 18. yüzyıldan kalma. Bazı salonlarda orijinal parke korunmuş, üzerinde yürümek teknik olarak yasak değil ama rehberler dikkat eder.
• Hermitaj'ın Amsterdam'da bir şubesi açıldı 2009'da, Las Vegas'ta da vardı ama 2008 krizinde kapandı. Şu an sadece Amsterdam şubesi aktif.
• Gece müze turu diye bir özel program var, yılda birkaç kez düzenleniyor. Müze gece 02:00'ye kadar açık tutuluyor, canlı klasik müzik konserleri oluyor. Biletler aylar öncesinden tükeniyor.
• Müzenin deposunda sergilenmeyen 2.7 milyon eser var. Yer yetersizliği nedeniyle rotasyon yapılıyor, bazı eserler 50 yıldır depoda bekliyor.

Neden Bu Müze Farklı?

Hermitaj tek başına bir şehir kadar hikaye barındırıyor. Louvre gibi kronolojik düzen yok, Metropolitan gibi tematik bölümler de yok. Burası bir çarın zihninin içinde gezinti. Mısır mumyası ile Rembrandt yan yana, Scythian altınları ile Matisse aynı binada. Bu kaos aslında koleksiyonun özgünlüğü. Tek bir gün yetmez ama tek günde aldığınız izlenimler bile St. Petersburg'u anlamanıza yeter. Şehir nasıl Avrupa ile Asya arasında bir köprüyse, Hermitaj da Doğu ile Batı sanatının buluşma noktası. Üç milyon eserin arasında kaybolmak, bazen kaybolmaktan daha değerli bir deneyim.