Provence'ta taş köyler birer kale gibi tepelere tırmanmış. Les Baux-de-Provence'ın sokakları o kadar dar ki iki kişi yan yana yürümekte zorlanıyor, Gordes'un evleri öyle yamaca yaslanmış ki tepeden baktığınızda hangi çatı hangi sokağa ait anlayamıyorsunuz. Bu köyler günümüzde turist destinasyonu ama aslında savunma noktası olarak kurulmuş: dik yamaç, dar geçit, taştan sur. Güney Fransa Cote D'Azur Turu kapsamında bu köyleri dolaşırken bir detayı fark ediyorsunuz, her evin duvarında farklı renk taş var çünkü her köy kendi çevresindeki taş ocağından beslenmiş.

Les Baux-de-Provence: Alpilles Kayalarının Üzerindeki Kale Köy

Les Baux-de-Provence, Alpilles dağlarının beyaz kireçtaşı kayalıklarına öyle yerleşmiş ki kalenin duvarlarıyla kayanın kendisini ayırt etmek zor. 11. yüzyıldan kalma bu köy, Orta Çağ'da bölgenin en güçlü lordlarına ev sahipliği yapmış. Bugün köye girerken ilk karşınıza çıkan Château des Baux kalesi, yarı yıkık durumuyla bile etrafa hakimiyet kuruyor. Kale içindeki kuşatma silahları replikası ve 12. yüzyıl şapeli görülmeli. Köyün dar taş sokakları boyunca el yapımı sabun, lavanta ürünleri satan dükkânlar sıralanmış. Öğle saatlerinde Rue de la Calade üzerindeki La Reine Jeanne restoranında oturabilirsiniz, terasından Alpilles manzarası eşliğinde daube provençale (Provence usulü biftek güveç) denenir. Les Baux tarihi doku arayan, kale ve Orta Çağ meraklılarına hitap ediyor, ailelerin çocuklarla dolaşabileceği bir atmosfer var.

Roussillon: Kızıl Toprakların Köyü ve Ocher Ocakları

Roussillon'a yaklaşırken renk paleti değişiyor: yeşil çam ormanlarının arasından aniden kırmızı, turuncu, sarı tonlarda kayalar çıkıyor. Köyün evleri de aynı renklerle sıvanmış çünkü yapı malzemesi oker yani demir oksitli kil. 18. ve 19. yüzyılda buradaki oker ocakları Avrupa'nın boya sanayisini beslemiş. Köyün dışındaki Sentier des Ocres (Oker Patikası) yürüyüş rotası, eski ocakların içinden geçiyor, duvarlarda hâlâ kazıma izleri var. Yürüyüş 30-60 dakika sürüyor, yaz aylarında sıcak olduğu için sabah erken saatlerde gitmek mantıklı. Köy meydanındaki Place de la Mairie'de Samuel Beckett'in 1942'de Vichy rejiminden kaçarak saklandığı döneme dair bir levha var, "Godot'yu Beklerken" oyununu burada yazmış. Le Piquebaure pastanesi köyün girişinde, vitrindeki tarte aux fruits (meyveli tart) ile lavanta dondurması bir arada yenebilir. Roussillon fotoğraf meraklılarının ve doğa yürüyüşü sevenlerin uğrak noktası, renk skalası nedeniyle sabah ve akşam ışığında farklı görünüyor.

Gordes: Provence'ın Taş Sarmaşığı Yamaca Tırmanmış

Gordes, Luberon Bölgesel Doğa Parkı'nın kuzey yamacına öyle sıkı yapışmış ki uzaktan bakınca evlerin tepedeki Saint-Firmin Kalesi'ne doğru akan bir taş şelaleye benzediğini düşünüyorsunuz. Köyün tarihi Roma dönemine kadar uzanıyor ama bugünkü görünümü 16. yüzyıldan kalma. Dar sokaklarda yürürken kaldırım taşlarının birçoğunun Roma mihenk taşı olduğunu, yani yapı malzemesi eski tapınaklardan alınmış taşlar olduğunu rehberler anlatıyor. Köyün hemen dışındaki Village des Bories, taştan örülmüş geçici barınaklar topluluğu, 3.500 yıllık tarih taşıyor. Kuru taş duvar tekniğiyle yapılmış bu yapılar çobanlara ve çiftçilere geçici barınak olarak kullanılmış. Yurt dışı turları içinde Provence rotalarında mutlaka uğranıyor. Gordes'un mezesini yapacaksanız Le Mas des Herbes Blanches otelinin terasında öğle yemeği yiyebilirsiniz, lavanta tarlaları manzaralı, menüsünde agneau confit (konfi kuzu eti) var. Gordes sakin tatil arayanlar ve sanatla ilgilenenler için uygun, köyde birkaç sanat galerisi var.

Saint-Paul-de-Vence: Sanatçıların Taş Köyü ve Galeri Sokakları

Saint-Paul-de-Vence, Côte d'Azur'un tepeliklerinde, denizden 12 km içeride kurulmuş bir Orta Çağ köyü. 16. yüzyılda Fransa Kralı I. François tarafından İtalyanlara karşı sınır kalesi yapılmış, köyün etrafını saran 450 metre uzunluğundaki surlar hâlâ ayakta. 20. yüzyılın başında ressam ve yazarların uğrak noktası haline gelmiş: Marc Chagall burada yaşamış, La Colombe d'Or oteli Picasso, Matisse, Miró gibi isimlerin tablolarıyla ödenmiş hesapların kanıtı. Köyün girişindeki Fondation Maeght müzesi Akdeniz'in en önemli modern sanat koleksiyonlarından birini barındırıyor, bahçesindeki Miró ve Giacometti heykelleri lavanta aromasıyla birleşince tuhaf bir deneyim sunuyor. Köyün içindeki dar sokaklar boyunca 80'den fazla sanat galerisi ve atölye sıralanmış. Rue Grande üzerinde yürürken duvarlardaki çiçek saksıları, oymalı ahşap kapılar ve taş kemerler göz dolduruyor. Café de la Place'ta oturup pétanque (Fransız metal top oyunu) oynayan yaşlıları izlemek köyün ruhunu anlamak için yeterli. Saint-Paul-de-Vence sanat meraklılarına ve fotoğraf tutkunlarına hitap ediyor, aile ile gelinebilir ama dar sokaklar bebek arabasıyla zor.

Aix-en-Provence: Çeşmeler Şehri ve Cézanne'ın İzi

Aix-en-Provence teknik olarak kasaba değil şehir ama Provence'ın merkezi olarak burada anılmayı hak ediyor. Roma döneminden kalma su şebekesi sayesinde şehirde 100'den fazla çeşme var, en ünlüsü Place de la Rotonde'daki Fontaine de la Rotonde, 1860'ta yapılmış, üç heykeli adalet, tarım ve güzel sanatları simgeliyor. Cours Mirabeau bulvarı 440 metre uzunluğunda, iki yanı 17. ve 18. yüzyıldan kalma konaklar ve çınar ağaçlarıyla çevrili, burada yürümek Provence deneyiminin temeli. Ressam Paul Cézanne Aix'te doğmuş ve yaşamış, Atelier Cézanne yani atölyesi şehrin kuzeyinde tepede korunmuş, içeride resim malzemeleri, şövale, meyveler hâlâ durduğu gibi. Cézanne'ın en çok resmettiği Montagne Sainte-Victoire dağı şehrin doğusunda yükseliyor, 1.011 metre. Avrupa Rüyası rotalarında Aix mutlaka uğranıyor çünkü hem kültür hem Provence pazarı deneyimi bir arada. Şehrin güneyindeki Marché des Producteurs her sabah kuruluyor, lavanta sabunu, zeytin, keçi peyniri, taze bitki demet satılıyor. Calissons d'Aix yani badem ezmeli şeker hamuru Aix'in özel tatlısı, Confiserie du Roy René dükkânında üretimi izlenebilir.

Hangi Köyde Kalınmalı?

Provence köylerinde konaklama planı kişisel tercihe göre değişir. İlk kez gelip birkaç köyü bir günde görmek istiyorsanız Avignon veya Aix-en-Provence'da kalıp araçla turlamak mantıklı çünkü köyler arası mesafe 30-50 km. Sakin bir hafta geçirmek ve köy atmosferini yaşamak istiyorsanız Gordes veya Saint-Paul-de-Vence'daki butik oteller iyi seçim, sabah erken sokaklar turistsizken yürüyebilir, akşam köy meydanında aperitif içebilirsiniz. Aileler için Roussillon pratik çünkü doğa yürüyüşü çocuklara eğlenceli geliyor. Sanat ve galeri gezisi önceliyse Saint-Paul-de-Vence, tarihi doku ve kale ilgi alanınızsa Les Baux-de-Provence öncelikli durağınız olmalı. Haziran-Ağustos arası kalabalık, Mayıs ve Eylül'de lavanta ve iklim optimal, kasım-mart arası birçok restoran kapalı.

Provence Köylerinde Pratik Bilgiler

Köyler arasında toplu taşıma sınırlı, kiralık araç ya da organize tur şart. Sokaklar dar ve taş döşeli olduğu için rahat yürüyüş ayakkabısı zorunlu, yazın güneş şapkası ve su. Oker patikası ve bories köyü gibi açık alan gezilerinde €3-7 arası giriş ücreti var, çoğu köy girişi ücretsiz. Restoranlar öğle saatleri 12:00-14:00, akşam servisi 19:30'dan sonra başlar, arada kapalı olabilir. Lavanta sezonu haziran sonu-temmuz, fotoğraf için ideal zaman gün batımından bir saat önce çünkü taşlar altın renge bürünüyor. Gordes ve Saint-Paul-de-Vence'de otopark bulmak zor, köy girişindeki park alanlarını kullanıp yürümek gerekebilir.